Platforma przyschodowa i platforma pionowa służą do pokonywania barier architektonicznych, ale działają w zupełnie inny sposób. Platforma przyschodowa porusza się wzdłuż biegu schodów, natomiast platforma pionowa transportuje użytkownika bezpośrednio między poziomami. Wybór zależy przede wszystkim od układu budynku, dostępnej przestrzeni, wysokości podnoszenia i potrzeb osoby korzystającej z urządzenia. Sprawdź, czym różnią się oba rozwiązania, jakie mają wymagania montażowe i która platforma lepiej sprawdzi się w konkretnym budynku.
Czym są platforma przyschodowa i platforma pionowa? Definicje i zasada działania
Platforma schodowa, nazywana również platformą przyschodową, to urządzenie wyposażone w podest, na który użytkownik może wjechać wózkiem. Platforma porusza się po prowadnicy zamontowanej wzdłuż biegu schodowego. Tor jej jazdy odpowiada przebiegowi schodów, dlatego urządzenie może obsługiwać zarówno proste biegi, jak i, po odpowiednim zaprojektowaniu prowadnicy, schody z zakrętami czy spocznikami.
Platforma pionowa działa inaczej. Przemieszcza użytkownika w pionie pomiędzy określonymi poziomami budynku. Może być montowana wewnątrz lub na zewnątrz, a w zależności od konstrukcji urządzenia nie zawsze wymaga budowy tradycyjnego szybu windowego.
Oba rozwiązania służą przede wszystkim likwidacji barier architektonicznych i ułatwiają osobom z ograniczoną mobilnością bezpieczne przemieszczanie się pomiędzy poziomami. Różnią się jednak sposobem działania, wymaganiami przestrzennymi oraz zakresem prac potrzebnych do montażu. Więcej o samym działaniu i rodzajach urządzeń prowadzonych wzdłuż schodów przeczytasz w poradniku czym są platformy schodowe.
Kluczowe różnice między platformą przyschodową a pionową
Największa różnica między platformą pionową a przyschodową dotyczy kierunku przemieszczania się użytkownika. Platforma przyschodowa porusza się wzdłuż schodów, natomiast platforma pionowa pracuje w osi pionowej, transportując użytkownika bezpośrednio między poziomami.
Ma to bezpośrednie przełożenie na sposób montażu i wymagania dotyczące przestrzeni:
- platforma przyschodowa wykorzystuje istniejący bieg schodowy i wymaga miejsca na prowadnicę oraz rozłożony podest,
- platforma pionowa wymaga miejsca na pionowy tor jazdy pomiędzy obsługiwanymi poziomami,
- przy platformie przyschodowej kluczowe znaczenie mają szerokość, geometria oraz przebieg schodów,
- przy platformie pionowej istotne są m.in. wysokość podnoszenia, miejsce montażu, sposób posadowienia urządzenia i dostęp do poszczególnych poziomów,
- zakres niezbędnych prac budowlanych zależy od wybranego urządzenia oraz warunków technicznych konkretnego obiektu.
Nie można więc przyjąć, że jeden typ platformy zawsze zajmuje mniej miejsca lub zawsze wymaga mniejszej ingerencji w budynek. Każdy przypadek powinien zostać oceniony indywidualnie.
Zalety i wady obu rozwiązań
Platforma przyschodowa – zalety:
- wykorzystuje istniejący bieg schodów,
- zazwyczaj nie wymaga budowy osobnego szybu,
- może być stosowana przy schodach prostych oraz, w odpowiedniej wersji, przy bardziej skomplikowanych biegach,
- po zakończeniu przejazdu podest można złożyć, dzięki czemu urządzenie zajmuje mniej miejsca,
- może być montowana zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynku.
Platforma przyschodowa – wady:
- możliwość montażu zależy od szerokości i geometrii schodów,
- przy skomplikowanym przebiegu schodów konieczne jest indywidualne wykonanie prowadnicy,
- urządzenie zajmuje część przestrzeni komunikacyjnej przy schodach,
- długość przejazdu zależy od przebiegu całego biegu schodowego.
Platforma pionowa – zalety:
- transportuje użytkownika bezpośrednio pomiędzy poziomami,
- może być stosowana przy wejściach do budynków, tarasach, balkonach i pomiędzy kondygnacjami,
- dostępne są konstrukcje przeznaczone do montażu wewnętrznego i zewnętrznego,
- niektóre rozwiązania nie wymagają budowy tradycyjnego szybu windowego,
- może być wygodnym rozwiązaniem przy częstym użytkowaniu.
Platforma pionowa – wady:
- wymaga wygospodarowania odpowiedniej przestrzeni w pionowym torze przejazdu,
- w zależności od rozwiązania może być potrzebne przygotowanie fundamentu lub innych elementów konstrukcyjnych,
- zakres prac montażowych może być większy niż przy platformie prowadzonej bezpośrednio po schodach,
- koszt zależy w dużym stopniu od wysokości podnoszenia, konstrukcji urządzenia i warunków montażowych.
Dla kogo przeznaczona jest platforma przyschodowa, a dla kogo pionowa?
Platforma dla osób z niepełnosprawnościami, niezależnie od typu, ma przede wszystkim zwiększać samodzielność użytkownika i umożliwiać bezpieczne pokonywanie barier architektonicznych.
Platforma przyschodowa może być dobrym rozwiązaniem tam, gdzie schody mają odpowiednią szerokość i geometrię, a montaż urządzenia pionowego nie jest możliwy lub uzasadniony. Umożliwia osobie poruszającej się na wózku pokonywanie schodów bez konieczności przesiadania się.
Nie należy jednak zakładać, że platforma przyschodowa zawsze sprawdzi się na bardzo wąskich schodach. Ograniczona szerokość ciągu komunikacyjnego może wręcz uniemożliwić jej montaż. Dlatego przed wyborem urządzenia konieczne są pomiary i ocena warunków technicznych.
Platforma pionowa sprawdzi się przede wszystkim tam, gdzie możliwe jest wyznaczenie pionowego toru jazdy pomiędzy poziomami. Może być stosowana m.in. przy wejściach do budynków, tarasach, balkonach oraz wewnątrz domów, budynków wielorodzinnych i obiektów użyteczności publicznej.
Przy wyborze warto uwzględnić:
- sposób poruszania się użytkownika,
- wymiary i masę wózka,
- możliwość korzystania z urządzenia z osobą towarzyszącą,
- częstotliwość użytkowania,
- szerokość i układ schodów,
- różnicę poziomów,
- dostępne miejsce,
- możliwość wykonania niezbędnych prac montażowych.
Dopasowanie do rodzaju schodów i budynku
Wybór urządzenia trudno oderwać od warunków architektonicznych konkretnego obiektu. Przy prostym biegu schodowym możliwe jest zastosowanie platformy przyschodowej poruszającej się po prostej prowadnicy. Przy schodach z zakrętami, spocznikami lub kilkoma biegami stosuje się platformy przyschodowe z prowadnicą krzywoliniową, dopasowaną do przebiegu schodów.
W przypadku bardzo wąskich schodów sytuację należy ocenić szczególnie dokładnie. Podest platformy po rozłożeniu musi zapewniać bezpieczny przejazd użytkownika, a jednocześnie urządzenie nie powinno uniemożliwiać korzystania ze schodów innym osobom.
Platforma pionowa może być natomiast dobrym rozwiązaniem, jeśli różnicę wysokości można pokonać bez prowadzenia urządzenia wzdłuż schodów. Dotyczy to na przykład wejścia z poziomu terenu na podwyższony parter, dostępu do tarasu czy połączenia kilku poziomów budynku.
Osobną kwestią jest montaż urządzenia na zewnątrz lub wewnątrz budynku. Platformy zewnętrzne muszą być przystosowane do działania w warunkach atmosferycznych, natomiast wewnątrz obiektu znaczenie mają m.in. dostępna przestrzeń, układ komunikacyjny i sposób wkomponowania urządzenia we wnętrze.
Jeśli analizujesz różne sposoby dostosowania obiektu, zobacz również, czym są bariery architektoniczne i jak można je likwidować. Dostępne rozwiązania techniczne znajdziesz natomiast w ofercie platformy dla osób z niepełnosprawnościami.
Wymagania techniczne i formalne montażu
Wielu inwestorów zastanawia się, czy platforma przyschodowa wymaga przebudowy schodów. Zazwyczaj nie ma takiej potrzeby, jednak przed montażem należy sprawdzić konstrukcję, szerokość i przebieg schodów oraz możliwość bezpiecznego zamocowania prowadnicy.
W przypadku platformy pionowej zakres przygotowania miejsca zależy od konkretnej konstrukcji. Może być konieczne przygotowanie odpowiedniego podłoża lub fundamentu, doprowadzenie zasilania oraz wykonanie dodatkowych elementów zabezpieczających lub konstrukcji osłonowej.
To, czy inwestycja będzie wymagała zgłoszenia, pozwolenia na budowę albo innych uzgodnień, zależy m.in. od charakteru obiektu, zakresu prac i miejsca montażu. Formalności należy więc sprawdzić dla konkretnej inwestycji przed rozpoczęciem prac.
Warto również pamiętać o dozorze technicznym. Zgodnie z informacjami Urzędu Dozoru Technicznego urządzenia przeznaczone do przemieszczania osób z niepełnosprawnościami podlegają dozorowi technicznemu. Nowe urządzenie należy zgłosić do objęcia dozorem, przedstawić wymaganą dokumentację i przygotować do odpowiedniego badania przed rozpoczęciem eksploatacji.
Więcej informacji znajdziesz w naszym poradniku – Jak wygląda montaż platformy dla niepełnosprawnych.
Koszty platformy przyschodowej i pionowej
Ile kosztuje platforma przyschodowa w porównaniu z pionową? Nie ma jednej ceny odpowiedniej dla każdego budynku. Koszt platformy przyschodowej zależy m.in. od:
- długości i kształtu prowadnicy,
- liczby zakrętów i spoczników,
- wymiarów oraz udźwigu platformy,
- miejsca montażu,
- wyposażenia dodatkowego.
W przypadku platformy pionowej na cenę wpływają przede wszystkim:
- wysokość podnoszenia,
- liczba obsługiwanych poziomów,
- udźwig i wymiary urządzenia,
- rodzaj konstrukcji,
- montaż wewnętrzny lub zewnętrzny,
- zakres prac przygotowawczych i budowlanych.
Platforma przyschodowa może być prostszym rozwiązaniem tam, gdzie możliwe jest wykorzystanie istniejących schodów. Nie oznacza to jednak, że zawsze będzie tańsza. Przy skomplikowanym torze jazdy i prowadnicy wykonywanej indywidualnie koszt może znacząco wzrosnąć.
Przy porównywaniu ofert warto więc brać pod uwagę nie tylko cenę urządzenia i montażu, ale również przygotowanie miejsca, późniejszą konserwację, serwis oraz wymagane badania techniczne.
Podsumowanie: jak wybrać właściwe rozwiązanie
Kiedy wybrać platformę przyschodową, a kiedy pionową? Platforma przyschodowa sprawdzi się przede wszystkim wtedy, gdy urządzenie może zostać poprowadzone wzdłuż istniejących schodów, a ich szerokość i geometria pozwalają na bezpieczny montaż.
Platforma pionowa może być lepszym rozwiązaniem, gdy możliwe jest wyznaczenie pionowego toru przejazdu, urządzenie będzie często użytkowane lub trzeba połączyć poziomy niezależnie od przebiegu schodów.
Ostateczny wybór powinien być poprzedzony oceną miejsca montażu, pomiarami oraz analizą potrzeb przyszłego użytkownika. Doświadczony producent wind i urządzeń dźwigowych może na tej podstawie dobrać rozwiązanie odpowiadające warunkom konkretnego budynku, zamiast opierać decyzję wyłącznie na cenie czy rodzaju urządzenia.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o platformy pionowe i przyschodowe
Czy platformę przyschodową można zamontować na schodach zabytkowych lub krętych?
W przypadku schodów krętych, z zakrętami lub spocznikami możliwe jest zastosowanie platformy z prowadnicą krzywoliniową, jeżeli pozwalają na to warunki techniczne. Prowadnica jest wówczas projektowana pod konkretny przebieg schodów.
W budynkach zabytkowych możliwość montażu należy ocenić indywidualnie z uwzględnieniem konstrukcji obiektu oraz wymaganych uzgodnień.
Jak długo trwa cały proces montażu platformy pionowej?
Nie ma jednego terminu dla wszystkich realizacji. Czas zależy od rodzaju platformy, przygotowania miejsca, zakresu niezbędnych prac budowlanych, liczby obsługiwanych poziomów i konfiguracji urządzenia. Dokładny harmonogram można określić dopiero po ocenie warunków technicznych i wyborze konkretnego rozwiązania.
Czy platforma przyschodowa działa podczas przerwy w dostawie prądu?
Zależy to od konkretnego modelu i zastosowanego sposobu zasilania. Niektóre platformy wykorzystują zasilanie akumulatorowe lub rozwiązania pozwalające na bezpieczne zakończenie przejazdu podczas awarii zasilania. Funkcję tę należy sprawdzić w specyfikacji wybranego urządzenia.
Czy na zakup platformy przyschodowej lub pionowej można uzyskać dofinansowanie?
Osoby z niepełnosprawnością mogą ubiegać się o dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych lub technicznych ze środków PFRON, jeżeli spełniają warunki programu. Wysokość dofinansowania oraz obowiązujące limity należy każdorazowo sprawdzić według aktualnych zasad.
Wniosek należy złożyć przed poniesieniem wydatków objętych dofinansowaniem. Szczegółowe informacje można uzyskać w swoim PCPR lub sprawdzić na stronie gov.pl dotyczącej dofinansowania likwidacji barier architektonicznych.
Jak często należy serwisować platformę pionową?
Częstotliwość konserwacji powinna wynikać z dokumentacji technicznej urządzenia i zaleceń producenta. Należy przy tym odróżnić bieżącą konserwację i serwis od badań prowadzonych w ramach dozoru technicznego.
Urządzenia przeznaczone do przemieszczania osób z niepełnosprawnościami podlegają dozorowi technicznemu. Niezależnie od terminów badań UDT urządzenie powinno być konserwowane zgodnie z wymaganiami dotyczącymi konkretnego modelu.
