Wymiary szybu windowego i windy osobowej dla niepełnosprawnych

Windy dla osób niepełnosprawnych pomagają w pokonywaniu barier architektonicznych. Umożliwiają one osobom starszym, osobom poruszającym się na wózkach, czy młodym mamom z wózkami dziecięcymi na bezpieczne i wygodne przemieszczanie się pomiędzy piętrami budynku. 

Obecnie rozwiązania ułatwiające poruszanie się osobom z niepełnosprawnością, czy z problemami z poruszaniem są na tyle zaawansowane, że możliwy jest montaż odpowiednich urządzeń dźwigowych w dawno wybudowanych obiektach. Do rozwiązań tych należą m.in.:

• windy domowe
• platformy podnoszące dla niepełnosprawnych
• platformy przyschodowe
• dźwigi platformowe
• windy ekologiczne

Wymiary windy 

Decydując się na konkretne rozwiązanie, np. windę warto wziąć pod uwagę to, że urządzenie musi posiadać odpowiednie wymiary. Osoby poruszające się na wózku inwalidzkim potrzebują znacznie więcej miejsca, niż pozostałe osoby. Niezwykle ważne jest również uwzględnienie ograniczeń związanych z obsługą urządzeń dźwigowych. 

Wymiary windy w budynku wielorodzinnym

Przepisy prawa dokładnie określają, jakie wymiary powinny posiadać poszczególne ułatwienia dla niepełnosprawnych, w tym wymiary windy w budynku wielorodzinnym. Znajdziemy je w PN-EN 81-70:2018-07. Są to przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalacji dźwigów, szczególnego zastosowania dźwigów osobowych, dźwigów towarowo-osobowych. W części 70 znajdziemy „dostępność dźwigów dla osób, w tym osób niepełnosprawnych”.

Wymiary szybu windowego w obiektach mieszkalnych i komercyjnych

W budynkach mieszkalnych wymiary szybu windowego powinny być dostosowane do minimalnych wymogów kabin, tak aby zapewnić swobodny dostęp osobom na wózkach inwalidzkich i spełnić normy bezpieczeństwa. W obiektach komercyjnych wymagania są często wyższe, ponieważ windy towarowe muszą obsługiwać większą liczbę użytkowników i umożliwiać transport towarów. Dlatego wymiary szybu windowego w takich obiektach projektuje się z większym zapasem, co pozwala na instalację przestronniejszych kabin i szerszych drzwi. Takie rozwiązania sprzyjają komfortowi użytkowania oraz zgodności z obowiązującymi przepisami.

Wymiary kabiny

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na wielkość i wymiary kabiny windy, która decyduje o możliwościach dźwigu. Wspomniana wcześniej norma wskazuje, że wymiary kabiny windy do przewozu osób niepełnosprawnych powinna wynosić m.in. 110 cm x 140 cm. Wielkość ta zapewni odpowiednią ilość miejsca dla osoby na wózku oraz opiekuna. Normy wskazują również odpowiedni wymiary dla dźwigów kątowych, które posiadają dwa wejścia do kabiny umieszczone pod kątem prostym.

Wymiary windy w bloku

Sprostanie normom wymiarów windy osobowej w nowych budynkach zazwyczaj nie jest dużym wyzwaniem. Jednak problem może pojawić się, gdy chcemy zamontować windę w starych obiektach, które często nie posiadają odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia tak, by spełniać wymagania.

W powyższym wypadku należy zamontować kabinę, która będzie możliwie jak najbardziej wymiarami zbliżona do norm, jednak minimum to 100 cm x 125 cm. Również drzwi kabiny dźwigu często nie mogą mieć swojej wymaganej szerokości, tzn. 90 cm, więc można w przypadku np. bloków gdzie brakuje miejsca zmniejszyć szerokość do 80 cm. 

Drzwi windy

Drzwi windy dla niepełnosprawnych powinny otwierać się na boku, automatycznie lub teleskopowo. Przed drzwiami windy powinna być zachowana również odpowiednia przestrzeń, tzn. nie mniej niż 150 cm x 150 cm. 

Wymiary wyposażenia windy

Prócz zachowania wymiarów kabiny windy kolejnym wymogiem jest przepisowy i prawidłowy montaż całego wyposażenia w kabinie, w szybie windy, jak i na przystankach windy. Uwzględnić należy ograniczenia wynikające z tego, że z urządzenia korzystać będą osoby poruszające się z pomocą wózków inwalidzkich.

Tu również niezwykle istotne jest zachowanie norm PN-EN 81-70:2018-07, które są zaktualizowaną wersją norm PN-EN 81-70:2005. Przedstawiają one dokładne określenie wszystkich wymiarów urządzenia dźwigowego i jego infrastruktury.

W kabinie windy na wysokości 90 cm powinna zostać zamontowana na jednej ze ścian solidna poręcz umożliwiająca przytrzymanie się. Zaleca się, by przyciski sterujące windą miały co najmniej 20 mm średnicy i oznaczenia w języku Braille’a.

Kasetę należy umieścić tak, by przycisku znajdowały się na wysokości pomiędzy 90 cm a 120 cm przy zachowaniu minimum 40 cm od narożników. Również w przypadku przycisków przywoływania windy znajdujących się na poszczególnych piętrach również powinny znajdować się na wysokości 90 cm – 120 cm. Ich odległość od narożnika ściany m.in. 50 cm. Drzwi windy powinny posiadać dwie fotokomórki umieszczone na wysokościach 25 cm i 75 cm. 

Prawo budowlane a wymiary szybu windowego

Prawo budowlane oraz przepisy wykonawcze, w tym Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określają wymagania dotyczące konstrukcji i wymiarów szybów windowych. Zgodnie z nimi szyby muszą być zaprojektowane w taki sposób, aby umożliwiały montaż kabiny o wymiarach zgodnych z normą PN-EN 81-70, zapewniającą dostępność dla osób niepełnosprawnych. Oznacza to, że już na etapie projektowania budynku należy uwzględnić odpowiednią przestrzeń konstrukcyjną, która zagwarantuje spełnienie minimalnych wymogów wymiarowych kabiny i drzwi windy.

Wymiary szybu windowego – wytyczne PFRON

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) w ramach programów dofinansowania likwidacji barier architektonicznych wskazuje, że wymiary szybu windowego muszą umożliwiać montaż kabiny zgodnej z potrzebami osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Oznacza to konieczność zachowania takich parametrów konstrukcyjnych, które pozwolą na instalację windy o minimalnych wymiarach określonych w normach i przepisach prawa budowlanego. Dzięki temu możliwe jest nie tylko spełnienie wymogów technicznych, ale również uzyskanie wsparcia finansowego na realizację inwestycji.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o wymiary wind dla niepełnosprawnych

Jakie są minimalne wymiary windy dla osób niepełnosprawnych?

Zgodnie z normą PN-EN 81-70:2018-07 minimalne wymiary kabiny windy dla osób na wózku inwalidzkim to 110 cm x 140 cm. W budynkach, gdzie nie ma miejsca na pełnowymiarową windę, dopuszcza się wymiary 100 cm x 125 cm.

Jaka powinna być szerokość drzwi windy dla niepełnosprawnych?

Standardowo drzwi windy powinny mieć szerokość 90 cm. W starszych budynkach, gdzie przestrzeń jest ograniczona, dopuszcza się minimalnie 80 cm.

Ile miejsca trzeba zostawić przed drzwiami windy?

Przestrzeń manewrowa przed wejściem do windy powinna mieć co najmniej 150 cm x 150 cm, aby osoba poruszająca się na wózku mogła swobodnie wjechać i wyjechać z kabiny.

Czy w starym bloku można zamontować windę dla osób niepełnosprawnych?

Tak, jest to możliwe, choć czasem wymaga zastosowania mniejszych kabin, specjalnych rozwiązań konstrukcyjnych lub montażu windy na zewnątrz budynku. W takich przypadkach zaleca się skorzystanie z pomocy projektanta specjalizującego się w dostosowaniach dla osób z niepełnosprawnościami.

Czy istnieją dofinansowania na montaż windy dla niepełnosprawnych?

Tak. W Polsce można ubiegać się o dofinansowanie m.in. z PFRON (Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych) lub lokalnych programów gminnych. Warto sprawdzić aktualne warunki wsparcia w urzędzie miasta lub powiatu.

Jakie dodatkowe elementy wyposażenia windy są wymagane dla osób niepełnosprawnych?

W kabinie windy powinny znaleźć się m.in.:

• poręcz na wysokości ok. 90 cm,
• przyciski z oznaczeniami w języku Braille’a, umieszczone na wysokości 90–120 cm,
• fotokomórki w drzwiach na wysokości 25 cm i 75 cm.

Czy windy dla osób niepełnosprawnych muszą być ekologiczne?

Nie jest to wymóg normatywny, ale coraz częściej stosuje się nowoczesne, energooszczędne windy (np. windy bez maszynowni czy windy elektryczne z odzyskiem energii), które są przyjazne środowisku i tańsze w eksploatacji.